Wersja z 2017-04-23

Grzegorz Jagodziński

Deklinacja niemiecka

Wzorce odmiany

Uwagi odnośnie deklinacji niemieckiej:

  1. Symbole typu è oznaczają artykulację nienapiętą, symbole typu é oznaczają artykulację napiętą (tam, gdzie jest ona nieprzewidywalna).
  2. Zapis oznacza wymowę oddzielną [ĭə], zapis ĕ oznacza [ə].
  3. Podkreślenie samogłoski (e) oznacza miejsce akcentu.
  4. Podkreślenie spółgłoski v oznacza wymowę [v], nie [f], w odmianie i wewnątrz wyrazu. Na końcu wyrazu pozostaje wymowa [f].
  5. Podkreślenie spółgłoski s oznacza wymowę [s] (a nie [z]).
  6. Podkreślenie ch oznacza wymowę [k].
  7. Podkreślenie t oznacza wymowę [ts] (poprzedzająca samogłoska ma artykulację napiętą).
  8. Podkreślenie wewnętrznego h oznacza, że jest wymawiane (jako [h]).
  9. Kropka (·) oddziela morfemy wyrazu, jeśli na końcu morfemu wymawia się spółgłoskę bezdźwięczną lub jeśli podział ma wpływ na rodzaj artykulacji samogłoski. Np. Admiral zapisane jest Àd·miral, co pozwala wymówić go poprawnie [atmi'rɑ:l].
  10. W gen.sg. zamiast końcówki -es zjawia się też -s; jest ona możliwa w stylu potocznym, o ile temat wyrazu nie kończy się na spółgłoskę syczącą.
  11. Rzeczowniki mające końcówkę -es w gen.sg. tworzą też drugą, starszą formę dat.sg. z końcówką -e. Normalnie używana jest forma jak w tabeli.
  12. Rzeczowniki mające zakończenie -e w nom.sg. oraz -ens w gen.sg. (np. Name) tworzą także postać mianownika z zakończeniem -en, czyli odmieniają się wówczas jak Wagen.
  13. W tabeli przykładów na zielono oznaczono modele regularne, na niebiesko regularne pod warunkiem znajomości rodzaju rzeczownika.
  14. Gwiazdką (*) oznaczono rzeczowniki odmieniające się obocznie według różnych wzorców. Podwójna gwiazdka (**) sygnalizuje, że różne wzorce odmiany odpowiadają różnym znaczeniom wyrazu.
  15. Wypadki szczególne: w typie der Motor – die Motoren akcent przesuwa się na następną sylabę; we wzorcu der Sporn – die Sporen ginie -n-, a samogłoska zmienia się z nienapiętej w napiętą, w odmianie der Bau – die Bauten pojawia się -t-.

  masculina -e masculina - masculina -er masculina -s
sg nom der Tag Atlas Baum Käse Lehrer Wagen Vater Garten Geist Wald Kaffee
gen dès Tages Atlasses Baumes Käses Lehrers Wagens Vaters Gartens Geistes Waldes Kaffees
dat dem Tag Atlas Baum Käse Lehrer Wagen Vater Garten Geist Wald Kaffee
acc den Tag Atlas Baum Käse Lehrer Wagen Vater Garten Geist Wald Kaffee
pl nom die Tage Atlasse Bäume Käse Lehrer Wagen Väter Gärten Geister Wälder Kaffees
gen der Tage Atlasse Bäume Käse Lehrer Wagen Väter Gärten Geister Wälder Kaffees
dat den Tagen Atlassen Bäumen Käsen Lehrern Wagen Vätern Gärten Geistern Wäldern Kaffees
acc die Tage Atlasse Bäume Käse Lehrer Wagen Väter Gärten Geister Wälder Kaffees

  masculina -(e)n
sg nom der Stachel Staat See Motor Bau Sporn Áphorismùs Knabe Junge Bauer Mensch Herr Name Hans Schade
gen dès Stachels Staates Sees Motors Baues Spornes Áphorismùs Knaben Jungen Bauern Menschen Herrn Namens Hansens Schadens
dat dem Stachel Staat See Motor Bau Sporn Áphorismùs Knaben Jungen Bauern Menschen Herrn Namen Hansen Schaden
acc den Stachel Staat See Motor Bau Sporn Áphorismùs Knaben Jungen Bauern Menschen Herrn Namen Hansen Schaden
pl nom die Stacheln Staaten Seĕn Motoren Bauten Sporen Áphorismen Knaben Jungen, Jungens, Jungs Bauern Menschen Herren Namen Hansen Schäden
gen der Stacheln Staaten Seĕn Motoren Bauten Sporen Áphorismen Knaben Jungen, Jungens, Jungs Bauern Menschen Herren Namen Hansen Schäden
dat den Stacheln Staaten Seĕn Motoren Bauten Sporen Áphorismen Knaben Jungen, Jungens, Jungs Bauern Menschen Herren Namen Hansen Schäden
acc die Stacheln Staaten Seĕn Motoren Bauten Sporen Áphorismen Knaben Jungen, Jungens, Jungs Bauern Menschen Herren Namen Hansen Schäden

  masculina -e/-en
sg nom Kranker der Kranke kein Kranker
gen Kranken dès Kranken keines Kranken
dat Krankem dem Kranken keinem Kranken
acc Kranken den Kranken keinen Kranken
pl nom Kranke die Kranken keine Kranken
gen Kranker der Kranken keiner Kranken
dat Kranken den Kranken keinen Kranken
acc Kranke die Kranken keine Kranken

  neutra -e neutra - neutra -er neutra -s neutra -en neutra -a
sg nom dàs Tier Ereignis Floß Gemälde Knie Lager Laken Kloster Ei Bad Sofa Bett Ende Stadion Studium Indiz Thema Herz Antibiotikum
gen dès Tieres Ereignisses Floßes Gemäldes Knies Lagers Lakens Klosters Eies Bades Sofas Bettes Endes Stadions Studiums Indizes Themas Herzens Antibiotikums
dat dem Tier Ereignis Floß Gemälde Knie Lager Laken Kloster Ei Bad Sofa Bett Ende Stadion Studium Indiz Thema Herzen Antibiotikum
acc dàs Tier Ereignis Floß Gemälde Knie Lager Laken Kloster Ei Bad Sofa Bett Ende Stadion Studium Indiz Thema Herz Antibiotikum
pl nom die Tiere Ereignisse Flöße Gemälde Knie Lager Laken Klöster Eier Bäder Sofas Betten Enden Stadien Studien Indizien Themen Herzen Antibiotika
gen der Tiere Ereignisse Flöße Gemälde Knie Lager Laken Klöster Eier Bäder Sofas Betten Enden Stadien Studien Indizien Themen Herzen Antibiotika
dat den Tieren Ereignissen Flößen Gemälden Knien Lagern Laken Klöstern Eiern Bädern Sofas Betten Enden Stadien Studien Indizien Themen Herzen Antibiotika
acc die Tiere Ereignisse Flöße Gemälde Knie Lager Laken Klöster Eier Bäder Sofas Betten Enden Stadien Studien Indizien Themen Herzen Antibiotika

  neutra -e/-en
sg nom Neues dàs Neue kein Neues
gen Neuen dès Neuen keines Neuen
dat Neuem dem Neuen keinem Neuen
acc Neues dàs Neue kein Neues
pl nom Neue die Neuen keine Neuen
gen Neuer der Neuen keiner Neuen
dat Neuen den Neuen keinen Neuen
acc Neue die Neuen keine Neuen

      feminina -(e)n feminina -e feminina - feminina -s
sg nom die Blume Theorie Schwester Frau Lehrerin Pizza Luise Marie Greta Mühsal Kenntnis Hand Mutter Mark Bar Party
gen der Blume Theorie Schwester Frau Lehrerin Pizza Luises Maries Gretas Mühsal Kenntnis Hand Mutter Mark Bar Party
dat der Blume Theorie Schwester Frau Lehrerin Pizza Luise Marie Greta Mühsal Kenntnis Hand Mutter Mark Bar Party
acc die Blume Theorie Schwester Frau Lehrerin Pizza Luise Marie Greta Mühsal Kenntnis Hand Mutter Mark Bar Party
pl nom die Blumen Theorien Schwestern Frauen Lehrerinnen Pizzen Luisen Marien Greten Mühsale Kenntnisse Hände Mütter Mark Bars Parties
gen der Blumen Theorien Schwestern Frauen Lehrerinnen Pizzen Luisen Marien Greten Mühsale Kenntnisse Hände Mütter Mark Bars Parties
dat den Blumen Theorien Schwestern Frauen Lehrerinnen Pizzen Luisen Marien Greten Mühsalen Kenntnissen Händen Müttern Marken Bars Parties
acc die Blumen Theorien Schwestern Frauen Lehrerinnen Pizzen Luisen Marien Greten Mühsale Kenntnisse Hände Mütter Mark Bars Parties

  feminina -e/-en
sg nom Kranke die Kranke keine Kranke
gen Kranker der Kranken keiner Kranken
dat Kranker der Kranken keiner Kranken
acc Kranke die Kranke keine Kranke
pl nom Kranke die Kranken keine Kranken
gen Kranker der Kranken keiner Kranken
dat Kranken den Kranken keinen Kranken
acc Kranke die Kranken keine Kranken