Wersja z: / Version of:
2017-07-26

Grzegorz Jagodziński

Interparonimy — Interparonyms

Interparonimy lub ekwiwalenty pozorne to wyrazy dwóch różnych języków, podobne do siebie w piśmie lub mowie, ale mające całkiem inne znaczenie. Mogą być przyczyną omyłek w tłumaczeniu czy zrozumieniu tekstu w języku obcym. Żartobliwie określa się je nazwą fałszywi przyjaciele (ang. false friends). Warto pamiętać, że to określenie nie jest poważne, nie należy do terminologii naukowej i nie powinno być stosowane w profesjonalnych opracowaniach.

W poniższej tabeli zebrano różne pary angielskich i polskich wyrazów, które mają identyczną lub podobną pisownię, albo też wymawiane są w podobny sposób w obu językach, albo też takie, które skłonni jesteśmy utożsamić mimo różnic. Umieszczono w niej także interparonimy częściowe, które niekiedy sobie odpowiadają znaczeniowo, a innym razem muszą być tłumaczone w inny sposób.

Interparonyms or surface equivalents are words of two different languages which are similar in writing or pronunciation but have different meanings. They can be a reason for errors in translation or understanding of a text in a foreign language. They are termed humorously false friends. It is worth to know however, that this term is not serious, does not belong to scientific terminology, and it should not be used in professional publications.

In the chart below you can find pairs of English and Polish words which are written in the same or a similar way, or which are pronounced similarly in both languages, or which can be identified with each other, despite of differences. The chart also contains partial paronyms, that is words which sometimes are translate counterparts, and sometimes must be translated in other ways.


Wyraz angielski
English word
Tłumaczenie na polski
Polish translation
  Wyraz polski
Polish word
Tłumaczenie na angielski
English translation
abnegation poświęcenie, wyrzeczenie się   abnegacja untidiness, slovenliness
absurd absurdalny   absurd absurdity, nonsense
academic (person) nauczyciel akademicki   akademik (student) hostel, dorm
(adjective) akademicki
accord (agreement) porozumienie, uzgodnienie, zgoda   akord (w muzyce) chord
(own) inicjatywa (system wynagradzania) piece-work
actual faktyczny, rzeczywisty, właściwy, dokładnie ten   aktualny (obecny) current, present
(ważny, na czasie) current, up-to-date
actuality rzeczywistość   aktualność topicality
actualize urzeczywistniać, realizować   aktualizować update
actually właściwie, w rzeczywistości, tak naprawdę   aktualnie currently, presently, at the moment
adapter (author) adaptator   adapter (gramofon) record player
(plug) trójnik, złączka, rozgałęziacz, rozgałęźnik, nasadka, łącznik (część gramofonu) pickup head
address (write address) adresować   adresować address
(aim, direct) kierować (do kogoś)
adept biegły   adept (uczeń, praktykant) student, learner
(zwolennik) adherent, votary
advocate (supporter) rzecznik, zwolennik, adwokat (przenośnie)   adwokat (w sądzie) barrister, attorney
(judge) sędzia cywilny (przenośnie) advocate
affair (case, matter) sprawa, interes   afera swindle, scandal, fuss
(love) romans
agenda porządek dzienny, program, terminarz   agenda department, branch, section, division
alley uliczka, zaułek   aleja avenue
amatory miłosny   amatorski amateur, amateurish
angina dusznica bolesna   angina tonsilitis
antenna czułek   antena aerial
antics (of animal, child) błazeństwa, figle, wygłupy   antyk (starożytność) antiquity
(of politicians) wyskoki (zabytkowy przedmiot) antique
appelation nazwa, tytuł   apelacja appeal
application (computer program) aplikacja   aplikacja (program komputerowy) application
(for job) podanie
(prawnicza) articles, legal training
(in law) wniosek
(of law, theory) zastosowanie
(wzór naszyty na tkaninę) appliqué
(of cream) nałożenie
arrest (seizing) areszt, aresztowanie   areszt (zatrzymanie) arrest, detention
(stoppage) zatrzymanie (np. akcji serca) (więzienie) jail
as jak, jako   as ace
assist towarzyszyć, pomagać   asystować accompany
assistance pomoc   asysta company, escort
athlete sportowiec, sportsmen   atleta strongman
audition przesłuchanie do roli, próba   audycja broadcast, radio program, TV program
auditorium (in theatre) widownia, audytorium   audytorium (sala wykładowa) auditorium, lecture theatre
(lecture hall) sala wykładowa, aula
(grupa słuchaczy) audience, group of listeners, auditorium
(for meetings) sala konferencyjna, miejsce zebrań publicznych
authority (forcefulness) autorytet   autorytet authority
(expert) autorytet
(power) władza
(confidence) przekonanie
(permission) upoważnienie
automat bar, w którym kupuje się posiłki z automatów   automat automaton
bar (e.g. in hotel) bar   bar bar
(counter) kontuar
(of metal) pręt, sztaba, poprzeczka
(of wood) drążek, belka, sztacheta
(of chocolate) baton, tabliczka
(of soap) kostka
(barrier) szlaban
(in music) takt
bark (of tree) kora   bark (część ciała) shoulder
(of dog) szczek, szczeknięcie (żaglowiec) bark, barque
(ship) bark barka barge, boat, craft
barracks koszary   baraki Nissen huts, wooden huts, sheds
basin (for washing) miska, miednica, umywalka   basen (pływacki) swimming pool
(of river) dorzecze (dla chorych) bedpan
bat (animal) nietoperz   bat whip
(club, cudgel) kij, pała, pałka
(blow) cios
(pace) tempo
(blink) mrugnięcie
baton (conductor’s) batuta   baton chocolate bar, candy bar
(in relay) pałeczka (w sztafecie)
(policeman’s) pałka
beckon kiwać, skinąć, zaprosić gestem   bekon bacon
belt pas   bełt bolt, crossbow ammo
benzene benzen   benzyna petrol, gas
bigot fanatyk (religijny), człowiek nietolerancyjny   bigot pietist, religious hypocrite
bigotry fanatyzm (religijny), nietolerancja   bigoteria pietism, religious hypocrisy
billet kwatera (żołnierza)   bilet ticket
billiard bilard, bilardowy   biliard quadrillion, 1015
billion miliard, 109   bilion trillion, 1012
blanket (bedcover) koc   blankiet blank form
(of snow) pokrywa
(of fog) zasłona
blazer marynarka blezer cardigan
blouse bluzka   bluza sweatshirt
box (verb) boksować   boks boxing
(object) pudełko
brat bachor, smarkacz   brat brother
brew napar, mikstura   brew eyebrow
brilliant (of person, career) błyskotliwy   brylant diamond
(of smile) promienny
brunette (he) szatyn   brunet dark-haired man
(she) szatynka brunetka dark-haired woman
bucket wiadro   bukiet bouquet
buffet (bar) bufet, stół szwedzki   bufet cafeteria, canteen, buffet, snack bar
(reception) przyjęcie na stojąco
(furniture) kredens
buffoon wesołek, błazen, komik   bufon braggart, boaster, show-off
buffoonery błaznowanie   bufonada boastfulness
bullion (gold) złoto w sztabach   bulion consommé
(silver) srebro w sztabach
bum lump, żul, pijak   bum! bang!
but ale   but shoe, boot
cabin (driver’s compartment) kabina   kabina (pasażera) cabin
(cockpit of a plane) kabina (pilota) cabin, cockpit
(on a ship for passengers) kabina, kajuta (operatora, kierowcy) cab, cabin
(for cargo) ładownia (projekcyjna) projection room
(signal box) nastawnia (telefoniczna) telephone booth
(hut) chata (reżysera) mixing booth, director’s booth
(in holiday camp) domek kempingowy (kąpielowa, w toalecie) cubicle
cabinet (in politics) gabinet, rząd, Rada Ministrów   gabinet (rząd) cabinet
(display cabinet) gablota, witryna (w domu) study
(cupboard) szafka (w pracy) office
(glass-fronted cabinet) serwantka (muzeum) room, hall
(television cabinet) obudowa (lekarski) office, room, surgery
(cocktail cabinet) barek (kosmetyczny) parlour
cadence (intonation) intonacja   kadencja (okres) term of office
(rhythm) tempo, rytm (zakończenie utworu muzycznego) cadence
(at the end of a music composition) kadencja (wirtuozowska) cadenza, cadence
calendar (for reckoning time) kalendarz   kalendarz (system liczenia czasu) calendar
(list at court) wokanda (kalendarzyk) diary
camera (video) kamera   kamera video camera, camcorder, video recorder
(photo) aparat (fotograficzny)
camping biwakowanie, podróżowanie z namiotem   kemping camping site, campsite
canal (through land) kanał (śródlądowy)   kanał (łzowy) (lacrimal, tear) canal, duct
(sztuczny, śródlądowy) canal
(duct) kanał (np. łzowy) (cieśnina; w telewizji) channel
(w warsztacie) pit
(alimentary) przewód (pokarmowy) (rów) ditch
(ściek) sewer, drain, gutter, gully
canister puszka metalowa   kanister petrol tank
cannon (gun) armata   kanon (w muzyce) canon, round
(artillery) artyleria
canon (in music) kanon (w kościele) canon
(church decree) kanon
(rule) kanon, norma, reguła, zasada (zbiór reguł) canon, principle
(list of books) kanon, wykaz
(priest) kanonik
(criterion) kryterium (zbiór lektur, wykaz książek) canon
(body of writing) treść
(list of saints) wykaz, lista (świętych)
cap (on head) czapka   cap male of goat, sheep or roe deer
(cover) nakrętka, nasadka
(of valve) kołpak
car (automobile) samochód, auto car tzar, imperial ruler of Russia
(railcar) wagon
caravan (vehicle) przyczepa kempingowa   karawan hearse
(group of travelling people) karawana
carnation goździk   karnacja complexion
carrier (of goods) przewoźnik, spedytor   kariera career
(of disease) nosiciel
cart (for hay, goods) wóz, furmanka   karta (do gry) (playing) card
(do głosowania) ballot sheet
(for passengers) powóz
(w książce) leaf
(handcart) wózek
(spis potraw) menu
cartoon (drawing) rysunek satyryczny, karykatura   karton (papier) cardboard
(film) kreskówka, film rysunkowy
(pudło) cardboard box
(booklet) komiks
cask beczka   kask crash helmet
cat kot   kat hangman, executioner
caught złapany, chwycony   kot cat
caution (care) ostrożność   kaucja (w sądzie) bail
(warning) ostrzeżenie (zastaw) deposit
censure (noun) nagana   cenzura censorship
(verb) potępiać cenzurować censor
census (population) spis ludności   cenzus qualifications
(traffic) badanie natężenia ruchu pojazdów
central (in the centre) centralny   centrala headquarters
(most important) kluczowy
chalet (holiday cabin) domek letniskowy   szalet public toilet, outhouse
(shelter) szałas pasterski, chata, koliba, bacówka
chart wykres, tabela, lista   chart sighthound
chef kucharz, szef kuchni   szef boss, chief, manager, employer
chicanery krętactwo, matactwo   szykanowanie persecution, harassment
chow żarcie   chów animal rearing
circle okrąg, koło   cyrkiel compass (drawing tool)
civil uprzejmy, grzeczny   cywil civilian
clay (material) glina   klej glue
(rock, soil) glinka
cleric duchowny   kleryk seminarian
client klient   klient (kupujący) customer
(interesant) client
closet (cupboard) szafa (wnękowa, ścienna)   klozet toilet, loo, lavatory
club (room, group) klub   klub club
(stick) pałka
(at cards) trefl
cock (rooster) kogut   kok bun
(tap) kurek
(lever) kurek, cyngiel
cod dorsz kod code
colleague współpracownik, kolega z pracy   kolega (znajomy) friend
(w pracy) colleague
(po fachu) fellow
(w szkole) schoolmate, classmate
collide zderzać się   kolidować (z czymś) clash
(z prawem) be against (the law)
combatant żołnierz, bojownik, walczący   kombatant veteran
combine koncern   kombajn (combine) harvester
commandeer rekwirować   komenderować order about
commando komandos   komando (w wojsku) commando unit
(w obozie koncentracyjnym) work squad
commissariat intendentura, kwatermistrzostwo   komisariat police station
commission (committee) komisja   komisja commission, committee, board, body
(fee, payment for goods sold) prowizja
(advance order) zamówienie, zlecenie
(in army) nominacja, patent
(carrying out) popełnienie
(authority to act) pełnomocnictwo, mandat
(mission) misja
(in warship) sprawność, gotowość bojowa
communication (of information) przekazywanie   komunikacja (miejska) public transport, service
(of feelings) okazywanie
(contact) porozumienie (połączenie) communications
(message) wiadomość
compact puderniczka   kompakt (płyta) CD
(odtwarzacz) CD player
companion (male friend) towarzysz   kompan buddy
(female friend) towarzyszka
(book) leksykon, poradnik
compass (indicating north) kompas   kompas compass
(drawing tool) cyrkiel
(extent) zasięg, ramy
(in music) skala
complement (supplement) uzupełnienie, dopełnienie   komplement compliment
(crew) skład, załoga
compositor zecer, składacz   kompozytor composer
concept pojęcie, idea, pomysł   koncept conception
conception (origin) poczęcie   koncepcja idea, concept, conception
(idea) koncept, koncepcja
concourse (in building) hol   konkurs competition, contest
(gathering) zgromadzenie, zbiegowisko
concrete (real, particular) konkretny   konkretny substantial, concrete, particular
(made of concrete) betonowy
(substance) beton
concurrence zgodność, współpraca, zbieżność   konkurencja competition, rivalry
condition (state) stan   kondycja (sprawność fizyczna) fitness
(stipulation) warunek
conduct zachowanie   kondukt cortege, funeral procession
conductor (of a train, bus) konduktor   konduktor inspector, conductor
(of an orchestra) dyrygent
(guide, wire) przewodnik
confection (cake) ciastko   konfekcja clothing, ready-to-wear clothes, ready-made-clothes
(sweet) cukierek
(dessert) deser
confectionery (sweets) słodycze, wyroby cukiernicze
(cakes) ciasta
(shop) cukiernia
confidant powiernik, zaufana osoba   konfident informer
confident (self-assured) pewny siebie
(sure) pewny
consequent wynikający (z czegoś), będący następstwem (czegoś), logiczny   konsekwentny (spójny, jednolity) consistent
(stały) constant
consequently w rezultacie   konsekwentnie consistently
conserve (succades) przetwory owocowe   konserwa tinned food, canned food
(jam) konfitury, dżemy
consistency spójność, konsekwencja, konsekwentność   konsystencja texture
controller (of part of organization) kierownik   kontroler ticket inspector
(financial) rewident księgowy
contusion stłuczenie   kontuzja injury
convenience wygoda   konwenans convention, custom, etiquette
copper (metal) miedź   koper (ogrodowy) dill
(coin) miedziak
(włoski, fenkuł) fennel
(policeman) gliniarz
couplet dwuwiersz   kuplet satirical song
cravat fular, tkanina krawata   krawat tie, necktie
creation (act) tworzenie, stworzenie, kreacja   kreacja (tworzenie) creation
(production, design) wyrób (elegancki strój) outfit
creature stworzenie, istota żywa   kreatura scoundrel, contemptible person, blackguard
credence wiara, wiarygodność   kredens sideboard
criminal przestępca   kryminał (powieść) detective story
(film) detective picture
(więzienie) slammer
curator kustosz   kurator (opiekun) warden
(nad skazanym) probation officer
(oświaty) superintendent of schools
data dane   data date
debility osłabienie   debilizm moronism
decade dziesięciolecie, dekada   dekada (dziesięć dni) ten days
(dziesięć lat) decade
delegation (body) delegacja   delegacja (wyjazd) business trip
(with assignment) wyznaczenie (grupa) delegation
demoralize zniechęcać   demoralizować deprave
denomination (of coins, banknotes) nominał   denominacja redenomination
(in religion) wyznanie
desk (in office) biurko   deska (gruba) board
(for pupil) ławka
(cienka) plank
(reception desk) recepcja
(information desk) informacja
(narta) ski
(cash desk) kasa
devotee (fan, enthusiast) entuzjasta, wielbiciel   dewot (male) pietist, religious hypocrite
(in religion) wierny dewotka (female)
dim ciemny, przyciemniony   dym smoke
diploma dyplom   dyplom (stopień) degree
(dokument) diploma
direction (left, right, north, south) kierunek, strona   dyrekcja management
(in film, radio etc.) reżyseria pod dyrekcją conducted by
discrete odrębny, oddzielny   dyskretny discreet
disposition usposobienie   dyspozycja (polecenie) order, instruction, disposal
(cechy, zdolności) predisposition
divan tapczan, sofa, otomana   dywan carpet
diversion (of traffic) objazd   dywersja sabotage
(of watercourse) odwrócenie kierunku
(entertainment) rozrywka
doping doping   doping (zachęta) cheering, encouragement
(branie) doping
(środki dopingujące) drugs, dope
doze drzemka   doza dose
drab obskurny, ponury   drab large, imposing man
dragon smok   dragon dragoon
dress (item of women’s clothing) suknia, sukienka   dres tracksuit
(clothing) odzież, strój
economy gospodarka, gospodarność, oszczędność   ekonomia economics
emission emisja, wydzielanie, wypuszczanie, wyrzucanie   emisja (programu) broadcast
(banknotów) issue, emission
(dźwięku) emission
especially szczególnie, zwłaszcza   specjalnie specially
evacuation (of a person) ewakuacja   ewakuacja evacuation
(depletion) opróżnianie
(defecation) wypróżnianie, defekacja
eventual ostateczny, końcowy   ewentualny possible
eventually ostatecznie, w końcu, koniec końców, kiedyś   ewentualnie (w razie czego) if need be, if necessary
(może) perhaps, possibly
(albo) alternatively
evidence (proof) dowód, świadectwo   ewidencja records, files, register, census
(of witnesses) zeznania
(signs, indications) oznaki, dowody
exalted (elevated) wysoko postawiony   egzaltowany pretentious, effusive, gushing, rapturous, enraptured
(jubilant) wniebowzięty
example przykład, wzór   egzemplarz copy, specimen
execution (death penalty) egzekucja   egzekucja execution
(implementation) wykonanie, przeprowadzenie
expedient (means) środek doraźny   ekspedient shop assistant, clerk, sales clerk
(appropriate) celowy, wskazany, stosowny
(advantageous) korzystny, wygodny
expertise znawstwo, wiedza, biegłość, umiejętność, kompetencje   ekspertyza (eksperta) expert’s report, expert opinion
(lekarska) medical assessment
(prawna) legal evaluation
exposé publikacja demaskatorska   exposé policy statement
extra dodatkowy   ekstra great, super
fabric (cloth) tkanina, materiał   fabryka factory, plant
(of building) konstrukcja
(of society) struktura, tkanka
facet (of question, personality) strona, aspekt   facet (mężczyzna, gość) fellow, guy
(of gem) faseta (partner) boyfriend
fagot, faggot (bunch) pęk, wiązka   fagot bassoon
(homosexual) pedał
fart pierdnięcie, pierd, bąk   fart lucky streak, luck, run of luck, stroke of luck
fatal śmiertelny   fatalny terrible, calamitous, dreadful, from hell, abysmal
fatigue zmęczenie   fatyga bother, trouble
feral dziki, nieoswojony   feralny unlucky
floret cząstka kalafiora lub brokułów   floret foil
fraction (tiny amount) odrobina   frakcja faction
(in maths) ułamek
frequency częstotliwość   frekwencja attendance, turnout
fundamentals podstawowe zasady   fundamenty foundations
furore skandal, szum, poruszenie   furora success, fame
gadget urządzenie, przyrząd   gadżet gimmick
gallantry bojowość   galanteria accessories
gallery (of art, at Parliament) galeria   galery galleys
(in theatre) balkon, galeria
(in church) chór
garage (for parking) garaż   garaż garage
(for repairing) warsztat
garb ubiór, strój   garb hump
garniture ozdoba, ornament   garnitur suit
gastronome smakosz   gastronom cook, restaurateur
gazetteer (index) wykaz, indeks nazw geograficznych   gazeciarz newsboy
(book) słownik nazw geograficznych
gem (stone) kamień szlachetny, klejnot   gem game
(person) skarb
(object) klejnot, perła
gen informacje, dane   gen gene
genial miły, przyjazny, uprzejmy, towarzyski, sympatyczny, dobroduszny   genialny brilliant, of genius
genially miło, przyjaźnie   genialnie brilliantly
git dupek, pajac   git just right (slang)
globule (of blood, water) kropelka   globulka vaginal suppository, pessary
(of gold) kuleczka
glut przesycenie, nasycenie (rynku), nadpodaż, nadmiar   glut slob, goo
gnat komar   gnat bone
golf golf   golf (sweter) polo-neck sweater
(gra) golf
gore (blood) krew   gore it burns, it is burning
(attack with horns) bóść
grab (take hold of) chwytać   grab hornbeam
grabić (zgarniać) rake
(chance, opportunity) korzystać z czegoś
(kraść) pillage, plunder
grunt (of pig) chrząknięcie   grunt (gleba) soil
(teren) land
(of person) burknięcie
(dno) bottom
guerrilla (male) partyzant   goryl (małpa) gorilla
(female) partyzantka (ochroniarz) bodyguard
gum (chewing gum) guma (do żucia)   guma (substancja, tworzywo) rubber
(in anatomy) dziąsło
(do żucia) chewing gum
(for gluing) klej
gust podmuch, powiew   gust taste, preference
gusto werwa, zapał
gymnasium (public) siłownia   gimnazjum secondary school, junior high school
(at school) sala gimnastyczna
handicap (restriction) upośledzenie, przeszkoda   handicap handicap
(in sports) udogodnienie, handicap
hardy odporny   hardy (dumny) proud, haughty
(nieposłuszny) defiant
hazard zagrożenie, ryzyko, niebezpieczeństwo   hazard gambling
hazardous (job, conditions) niebezpieczny   hazardowy gambling (adjective)
(journey, venture) ryzykowny
helm ster   hełm helmet
hen kura   hen far
herb ziele, zioło   herb (znak rodowy) coat of arms
(miasta) crest
(herb państwa, godło) emblem
heroine bohaterka   heroina heroin
history historia   historia (dzieje, nauka) history
(opowiadanie) story
honorary (post, title) honorowy   honorarium (opłata za usługę) fee
(honorarium autorskie) royalty
hummock wzgórek, pagórek   hamak hammock
humour humor   humor (cecha) humour
(dobry nastrój) humour
(nastrój) mood
hurt ból, cierpienie, rana   hurt wholesale
hydraulics hydraulika, hydromechanika techniczna   hydraulicy plumbers
ignorant nieświadomy, niepowiadomiony   ignorant ignoramus
implicate wplątać   implikować imply
impression (feeling) impresja, wrażenie   impresja impression
(imprint) odbitka, odcisk
incidentally nawiasem mówiąc   incydentalnie occasionally
inconsequential nieistotny, błahy   niekonsekwentny inconsistent
interest (curiosity, hobby) zainteresowanie   interes (sprawa) business
(benefit) interes, korzyść (przedsięwzięcie) business
(firma) business
(concern) interes
(share) udział
(korzyść) interest
(charge) odsetki (prącie) thing
interpreter tłumacz ustny   interpretator (tekstu literackiego) commentator
(odtwórca) exponent
interpreting tłumaczenie ustne   interpretacja rendition, rendering
invalid (person) inwalida   inwalida disabled person, crippled person, invalid
(legally) nieważny
(of argument) błędny, nieuzasadniony
invention wynalazek, wynalezienie   inwencja (pomysłowość) inventiveness
invigilator osoba nadzorująca przebieg egzaminu   inwigilator detective
invigilate nadzorować przebieg egzaminu   inwigilować keep under surveillance
invigilation nadzorowanie przebiegu egzaminu   inwigilacja surveillance
iris (part of eye) tęczówka   irys iris
(flower) irys, kosaciec
jam (sweet preserve) dżem   jam (ja jestem) I am (arch.)
(forcefully insert) wpychać
jar (small) słoik   jar gorge
(large) słój
jest żart   jest is
journal czasopismo (naukowe)   żurnal (fashion) magazine
kit (clothes) strój, kostium   kit (w oknie) putty
(soldier’s) ekwipunek
(set of tools) komplet, zestaw (kłamstwo) lie
(for assembly) zestaw
knot (in rope) węzeł, supeł   knot wick
(in wood) sęk
(measurement of speed) węzeł
lampoon pamflet, paszkwil   lampion lantern
lecture wykład   lektura (czytanie) reading
(materiały do czytania) reading material (matter)
(w szkole) suggested reading, set book
legitimacy (justifiability) zasadność   legitymacja (dokument) card
(legality) legalność (członkowska) membership card
limo limuzyna   limo bruise, black eye
list (of items) lista, spis   list letter
(leaning) przechył
local (living here) miejscowy, lokalny   lokal (mieszkanie) accommodation, premises
(restauracja) restaurant
locale miejsce akcji
locator wskaźnik   lokator resident, tenant
loch jezioro   loch dungeon
lock (device) zamek (np. u drzwi)   lok lock, curl, tress
(curl) lok
locum zastępstwo   lokum accommodation, venue
loss strata, utrata, ubytek   los (przeznaczenie) fate, lot
(traf, fortuna) fortune
(szczęście) luck
lot (many, much) dużo, wiele   lot flight
(of objects) zestaw
(of people) grupa
(of merchandise) partia
(fate) los
lucre mamona   lukier icing
lump (of clay, coal) bryła   lump bum
(of sugar) kostka
(on body) guzek
lunatic szaleniec, obłąkany, wariat, świr   lunatyk sleepwalker, somnambulist
machinist operator maszyny   maszynista engine driver
maszynistka typist
mandate upoważnienie, pełnomocnictwo, mandat   mandat (kara) (mandatory) fine, ticket
(upoważnienie) mandate
(w parlamencie) seat
manifest ujawnić   manifest manifesto
manifestation przejaw, oznaka, ujawnienie się, dowód   manifestacja (okazywanie uczuć) expression
(zgromadzenie) demonstration
manufacture wytwarzanie, produkcja   manufaktura workshop, hand production
mark (sign) znak, oznaczenie   marka make (of a car), trademark, brand
(stigma) plama, piętno, ślad
(rate) ocena
marmalade dżem z owoców cytrusowych   marmolada preserve, jam
mascara tusz do rzęs   maszkara monster, scarecrow
mat (small rug) dywanik   mat (w szachach) checkmate
(for wiping feet) wycieraczka (brak połysku) matt, matte
(on table) podkładka (na statku) seaman
mayor burmistrz   major major
medicinal leczniczy   medyczny medical
medicine (discipline) medycyna   medycyna medicine, medical science
(drug) lekarstwo
memento pamiątka   memento reminder, warning
meritorious chwalebny, zasłużony   merytoryczny factual
metalled tłuczniowy   metalowy metal
mgr (manager) kierownik, menedżer   mgr (magister) (nauk ścisłych, przyrodniczych) MSc (Master of Science)
(nauk humanistycznych) MA (Master of Arts)
mimic imitator   mimika facial expression, countenance
minister (of government) minister   minister minister
(of state) sekretarz (stanu)
(of religion) pastor, ksiądz
miserable nieszczęsny, żałosny   mizerny ill-looking, wan
misery (unhapiness) nieszczęście, boleść, cierpienie   mizeria (z ogórków) fresh cucumber and sour cream salad
(poverty) bieda, nędza (książkowe: nędza) deprivation, misery
mixture mieszanina, mieszanka   mikstura potion, concoction
mole (animal) kret   mól moth
(in chemistry) mol mol (w chemii) mole
mores obyczaje   mores discipline
moth (night butterfly) ćma   motyl butterfly
(clothes moth) mól (odzieżowy)
(mealmoth) mól, omacnica
motor (engine) silnik, motor   motor (silnik) motor, engine
(car) auto, maszyna (motocykl) motorcycle, motorbike
muss bałagan   mus (deser) mousse
(konieczność) necessity, a must
my mój   my we
mystification (of issue) mistyfikacja   mistyfikacja mystification, hoax, deception
(bewilderment) zadziwienie, skonfundowanie
narcotic (drug, dope) narkotyk   narkotyk drug, narcotic, dope
(in medicine) środek znieczulający, środek usypiający
negligee peniuar   negliż déshabillé
nit (in hair) gnida   nit rivet
(idiot) dureń
no nie   no yep, yeah
novel powieść   nowela (opowiadanie) short story, novella, novelette
(zmiana prawa) amendment
novelist (male) powieściopisarz   nowelista short-story writer
(female) powieściopisarka
numeral liczebnik   numer (liczba) number
(rozmiar) size
(egzemplarz czasopisma) issue
objective cel   obiektyw object lens
obligation zobowiązanie, obowiązek   obligacja bond
obscure (little-known) mało znany   obskurny shabby, scruffy, seedy, sordid, dingy, dilapidated, run down
(hard to understand) niejasny, ciemny
(indistinct) niewyraźny
obstruction (obstacle) przeszkoda   obstrukcja constipation
(holdup) zator
occasional (event) sporadyczny   okazyjny chance, bargain (adj.)
(rain, showers) przelotny
occupant (of house, male) mieszkaniec, lokator   okupant occupying force(s), invader, occupier
(of house, female) mieszkanka, lokatorka
(of room, male) sublokator
(of room, female) sublokatorka
(of office, male) użytkownik
(of office, female) użytkowniczka
(of vehicle, male) pasażer
(of vehicle, female) pasażerka
odour zapach, woń   odór stench, reek, stink, fetor
olive (fruit) oliwka   oliwa (olej z oliwek) olive oil
(tree) drzewo oliwne (olej jadalny) salad oil, cooking oil
on (on the surface) na   on he
(switched on) włączony
one jeden   one they
oppression ucisk   opresja trouble
order (arrangement) porządek, kolejność, ład   order order
(command) rozkaz, polecenie, zlecenie
(decree) zarządzenie
(request) zamówienie
(taxonomic group, rank) rząd
(of monks) zakon
(insignia) order
ordinarily zwyczajnie   ordynarnie rudely, vulgarly
ordinariness zwyczajność   ordynarność rudeness, vulgarity
ordinary zwykły, zwyczajny, normalny   ordynarny rude, vulgar, coarse, gaudy, foul-mouthed, bad, obscene, raunchy, offensive, tactless
ordination święcenia kapłańskie   ordynacja (wyborcza) electoral law
(majątek rodowy) entail
pal kumpel, kolega   pal pile, stake
pamphlet broszura, broszurka, prospekt   pamflet lampoon
paper (substance) papier   papier paper
(newspaper) gazeta
(article) artykuł (naukowy)
paragon (niedościgniony) wzór, ideał, archetyp, uosobienie, wcielenie   paragon receipt
paragraph (part of text) akapit, ustęp   paragraf (w przepisach prawnych) section, clause, article
(sign) paragraf (znak §) section sign, paragraph sign
parapet gzyms, balustrada   parapet window sill, ledge
parcel (of land) parcela   parcela plot of land, parcel
(package) paczka
(of goods) partia
(of lies) stek (bzdur)
(of problems) kupa
parking parkowanie   parking car park, parking lot
pasta makaron   pasta (potrawa) paste
(mięsna) meat spread
(pomidorowa) tomato spread
(do zębów) toothpaste
(do butów) shoe polish
(do podłóg) floor polish
pat klepnięcie   pat stalemate
pathetic żałosny, nieszczęsny, wzruszający   patetyczny exalted, lofty, pompous, turgid, grandiloquent, bombastic
patient (at a doctor) pacjent   pacjent patient
(not complaining) cierpliwy, wytrwały
(not agent) bierny
paw łapa   paw peacock
pen (for writing) długopis, pióro   pen USB thumb drive
(for animals) zagroda
(write) pisać
pension (when retired) emerytura   pensja (płaca) salary, pay, wages
(when disabled) renta
pensioner (male) emeryt   pensjonariusz guest, boarder, inmate
(female) emerytka
perspective perspektywa   perspektywa (plany) prospect
(widok, w malarstwie) perspective
pet (animal, favourite) zwierzak, ulubieniec, pupil   pet cigarette butt
(caress) głaskać, pieścić
phenomenon zjawisko   fenomen marvel, wonder
photograph fotografia, zdjęcie   fotograf photographer
photography fotografia   fotografia (zdjęcie) photograph
(sztuka robienia zdjęć) photography
physician (male) lekarz   fizyk (naukowiec) physicist
(female) lekarka (nauczyciel) physics teacher
physique budowa (ciała)   fizyka physics
pies ciasta, placki   pies dog
plaster gips   plaster band-aid, duct tape
plod ciężkie stąpanie   płód (w ciele matki) foetus
(produkt) product
(owoc) fruit
plot (piece of land) działka, parcela   płot fence
(conspiracy) spisek
(graph) wykres
pod (seed) strąk, łupina   pod under, below, beneath
(for fuel) zbiornik
pole (post) słup   pole (ziemia uprawna) field
(stick) drąg
(for tent, flag) maszt
(in geography, physics etc.) biegun (figury) area
(male Pole) Polak
(female Pole) Polka
policy plan działania, zasady, regulamin   policja police
politic polityczny   polityka politics
polityk politician
polygon wielokąt   poligon range, training ground, proving ground
pop (sound) pyk, pykanie, trzask   pop (ksiądz) Orthodox priest
(go bang) pękać
(music) pop (muzyka) pop
(drink) napój gazowany
portmanteau walizka, kufer   portmonetka purse
post (institution) poczta   post (ograniczenie diety) fast, fasting
(pole) słup, słupek, pal
(job) stanowisko (Wielki Post) Lent
(in army) posterunek
pot (for cooking) garnek   pot sweat, perspiration
(for tea, coffee) dzbanek
(for storing) słoik
(flowerpot) doniczka
(marijuana) traw(k)a
premium (insurancy) składka ubezpieczeniowa   premia bonus
(additional charge) dopłata
preservative (for food) konserwant   prezerwatywa condom, sheath
(for wood, metal) środek konserwujący
pretence pozory   pretensja grudge, grievance
problematical skomplikowany, trudny   problematyczny (budzący wątpliwości) questionable
process proces, procedura, przebieg   proces (ciąg wydarzeń) process
(sprawa sądowa) lawsuit
(rozprawa) trial
prognosis (prediction) prognoza   prognoza (przewidywanie) prognosis
(of a patient) rokowanie (pogody) weather forecast
project (design, plan, scheme) projekt   projekt project
(undertaking) przedsięwzięcie
(at school) praca
prom bal na zakończenie roku szkolnego, akademickiego   prom (przez rzekę) ferry
(prom kosmiczny) space shuttle
prosaic prozaiczny   prozaik prose writer
prospect (hope, expectation) perspektywa, szansa, widoki   prospekt (broszura) prospectus, brochure, leaflet
(thought) myśl
protection ochrona   protekcja favouritism (GB), favoritism (US)
provision (supplying) zaopatrywanie   prowizja commission
(of service) świadczenie
(for future, old age) zabezpieczenie
(in law) warunek, klauzula
public house pub, bar   dom publiczny brothel
public school szkoła prywatna   szkoła publiczna tuition-free school, state-owned school
pulpit ambona   pulpit (do nut) music stand
(część ławki, na komputerze) desktop
(w technice) console
pupil (male at school) uczeń   pupil (człowiek) favourite (GB), favorite (US)
(female at school) uczennica (uczeń) teacher’s pet
(in anatomy) źrenica (zwierzę) pet
quota (limit) limit, udział   kwota (ilość) amount
(in European law) kwota (limit w prawie europejskim) quota
race (group of persons) rasa   raca flare
rasa (zwierząt, ludzi) race
(contest) wyścig, bieg (hodowlana) breed
rejs cruise, voyage
rant tyrada   rant edge
rapport porozumienie, wzajemne zrozumienie, dobry kontakt, współczucie   raport report
realize (convert into facts) realizować   realizować (np. marzenia) realize
(urzeczywistniać) actualize
(mentally) zdać sobie sprawę, zrozumieć (film) make
(wykupywać, np. czek) cash
receipt (for goods purchased) pokwitowanie, paragon   recepta (wystawiona przez lekarza) prescription
(for parcel) dowód nadania
(przepis) recipe
(act of receiving) odbiór
reclamation (of land) rekultywacja   reklamacja complaint
recollection wspomnienie   rekolekcje retreat
rector proboszcz (w kościele anglikańskim)   rektor vice chancellor (GB), president (US)
refer (to article, book) odsyłać (kogoś do czegoś)   referować report on
(relate) odnosić się
(specialist, hospital) kierować (kogoś do kogoś/czegoś)
reflector światło odblaskowe   reflektor floodlight, headlight
reflex odruch   refleks (reakcja) reflexes, reaction time, presence of mind
rent (payment) czynsz, komorne   renta disability benefit, pension, annuity
(of house) wynajem, wynajęcie
resort (holiday centre) miejscowość wypoczynkowa   resort government department
(recourse) uciekanie się (do czegoś)
revenge zemsta   rewanż return match, repay
revers wyłóg   rewers (monety, medalu) reverse, tails
(pokwitowanie) IOU
ride przejażdżka   rajd rally, race
rigours ciężkie warunki   rygory discipline, strictness
rock (music) rock   rok year
(of stone) skała
(move gently) kołysać
Roman rzymski   Roman Roman (male given name)
rope lina   ropa (naftowa) crude oil
(z rany) pus
rota grafik, harmonogram   rota (oddział wojska) army unit, troop
(formuła przysięgi) form of an oath
rover (wanderer) wędrowiec, włóczęga, niespokojny duch, łazik   rower bicycle, bike
(pirate) pirat
rower wioślarz
rumour pogłoska, plotka   rumor (brzęk) clatter
(hałas) noise
(gwar) rumble
(wrzawa) turmoil
sad smutny   sad orchard
salad sałatka   sałata lettuce
same ten sam   sam (jeden) alone
(ja sam) myself
scene scena, sceneria   scena (w teatrze) stage
(część aktu; widok) scene
(scysja) fuss, scene, dispute
scenic (route, location) malowniczy   sceniczny stage (adj.)
script (text) scenariusz   skrypt printed series of course lectures
(alphabet) pismo
segment (of population) część   segment (komplet mebli) wall unit set
(in geometry) odcinek
(of orange) cząstka (dom) terraced house
sentence zdanie   sentencja maxim, apothegm, apophthegm, saying
silicon krzem   silikon silicone
sin grzech   syn son
sinus (in anatomy) zatoka   sinus sine
smack klaps   smak taste, flavour
smoke dym   smok dragon
sock skarpetka   sok juice, sap
speaker (loudspeaker) głośnik   spiker announcer, broadcaster, TV presenter
(lecturer) prelegent, mówca
(in House of Commons, GB) przewodniczący Izby Gmin
(in House of Representatives, USA) przewodniczący Izby Reprezentantów
stadium stadion   stadium stage
stage etap, stadium   staż training, practice, probation
step (pace) krok   step steppe
(of stairs) stopień
stipend uposażenie, pensja   stypendium grant, scholarship
stop (for bus) przystanek   stop (metali) alloy
(punctuation mark) kropka (światło hamowania) brake light
strata (sg stratum) warstwy   strata (materialna, moralna) loss
(odpady) waste
student (at university) student   student student
(at school) uczeń
successful zakończony powodzeniem, udany   sukcesywny gradual
successive kolejny, następujący
suggestive aluzyjny, sugerujący (coś), dwuznaczny   sugestywny evocative, eloquent
swat uderzenie, pacnięcie   swat matchmaker
sympathetic pełen współczucia, współczujący   sympatyczny nice
sympathy współczucie, zrozumienie, kondolencje   sympatia (uczucie) affection, liking, fondeness
(chłopak) boyfriend
(dziewczyna) girlfriend
table (furniture) stół   tabela chart, table
(list) tabela
(in maths, tablet) tablica, tabliczka tablica (zestawienie) table
(in geography) płaskowyż (w szkole) board, blackboard
talon pazur, szpon   talon coupon, voucher
technique technika   technika (wiedza) technology
(metoda, umiejętności) technique
ten dziesięć   ten this
tobacco tytoń   tabaka snuff
torsion skręt   torsje vomiting
tort delikt   tort torte, layered cake
tract (of land) przestrzeń   trakt (droga) track
(pamphlet) traktat
traction przyczepność   trakcja overhead line
tramway tor tramwajowy, linia tramwajowa   tramwaj tram
transparent przezroczysty   transparent banner
trillion bilion, 1012   trylion quintillion, 1018
trivial błahy, przeciętny, banalny, trywialny   trywialny (prostacki) common, vulgar, coarse, crude
(łatwy) trivial
utilization wykorzystanie   utylizacja recycling
valet służący   walet (w kartach) jack, knave
valour męstwo, odwaga, waleczność   walor advantage, value, virtue
vagary dziwactwo, kaprys, wybryk   wagary truancy
iść na wagary play truant (GB), play hooky (US)
velvet aksamit   welwet velveteen
vicar pastor   wikary curate
vis-à-vis wobec, względem   vis-à-vis opposite
voyage podróż statkiem   wojaż journey
wagon wóz, fura   wagon carriage, car, railcar
walkover łatwe zwycięstwo   walkower default
wallet portfel   walet (w kartach) jack, knave
windy wietrzny   windy elevators, lifts

Źródła – Sources

Obok własnych spostrzeżeń wykorzystano następujące źródła / Beside own observation, the following sources have been used: